Smolniki zawdzięczają swoją nazwę smolarzom, którzy w XVI wieku, w środku Puszczy Mereckiej zakładali pierwsze, niewielkie osady przemysłowe zwane budami. W ciągu niespełna stu lat, ok. 1642 r., powstała tu 13-to włókowa wieś, należąca do starostwa wiżajneńskiego. Przywilejem z 20.05.1659 r. król Jan Kazimierz nadał Smolniki plebanowi wiżajneńskiemu. Odrębną parafię w Smolnikach utworzono dopiero w 1919 roku. W latach 70-tych zbudowano tu kościół o nowoczesnej architekturze, w miejsce drewnianego kościółka zniszczonego przez pożar. Interesująca jest również odrestaurowana drewniana kapliczka cmentarna, pochodząca z XVIII w.

W miejscowej szkole znajduje się wystawa eksponatów "Izby regionalnej".

Obecnie Smolniki są dużą wsią o wybitnych walorach letniskowych. Są też turystyczną bramą do północnej części SPK. Głaz, stojący we wsi na skrzyżowaniu dróg, upamiętnia fakt powołania SPK. Każdy kto tu trafi nie może pominąć punktów widokowych na najpiękniejsze plenery Suwalszczyzny. Jeden z nich to wał ozowy z widokiem na "perłę" SPK - jezioro Jaczno. Drugi czaruje pięknem jezior kleszczowieckich o egzotycznych nazwach: Purwin, Kojle i Perty.